Oriental College Magazine, Punjab University - Lahore
Logo

ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE

Principal Oriental College, University of the Punjab, Lahore
ISSN (print): 1991-7007
ISSN (online): 2789-4657

یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں

  • Nasir Abbas Nayyer/
  • March 31, 2015
YADON KI BARAAT A PSYCHOANALYTIC STUDY
Keywords
مرزاغالب، جوش، لاکان، ملیح آباد، آپ بیتی، فرائیڈ، لکھنوٴ، ایڈی پس، رشید حسن خان
Abstract

This article aims at psychological study of Josh Malihabadi's autobiography Yadon ki Barat (procession of memories), a book that has aroused a lot of controversies among literary critics of Urdu since its publication in 1970. It has been asserted that though autobiography is an art of narrating old and cherished memories of oneself, a new image of self is constructed by overlapping of two subjectivities i.e., a narrator subject and a narrated subject. Opposing features of Josh's personality are interpreted in Lacanian psychoanalytic perspective affirming that on the surface, Josh denies religious beliefs but at the deeper level of psyche he avows his Muslim cultural and national identity. 

 

References

(۱) جوش ملیح آبادی، یادوں کی برات، مکتبہ شعرو ادب، لاہور،۱۹۷۵ء (۱۹۷۰ء)،ص ۹۔۱۰

(۲) ایضاً، ص۳۱                          (۳) ایضاً، ص ۳۲                        (۴) ایضاً،ص ۱۱۹

(۵) سگمنڈ فرائیڈ، ” سراب کا مستقبل“ مشمولہ فرائیڈی تناظر(مرتبہ تہذیب صدیقی)، براؤن پبلی کیشنز، دہلی، ۲۰۱۲ء، ص۱۱۲

(۶) یہاں برٹرینڈ رسل کی آواز صاف طور پر سنائی دے رہی ہے ،جس نے اپنی آپ بیتی کے پرولاگ کا آغاز ہی ان جملوں سے کیا ہے :” تین سادہ مگر زبردست جذبے میری زندگی پر حکمرانی کرتے رہے ہیں۔محبت کا ارمان ، علم کی جستجو، اور انسانی دکھوں کے لیے بے پایاں دل سوزی“۔

                (برٹرینڈ رسل، Autobiography،روٹلیج ،نیویارک ، ۲۰۰۹ء (۱۹۶۷ء)ص ۳)

(۷) جوش ملیح آبادی، یادوں کی برات،محولا بالا،ص ۱۷۔۱۸

(۸) ایضا، ص ۹۶                         (۹) ایضاً،ص ۱۳۴                        (۱۰) ایضاً، ص ۱۷۱۔۱۷۲             

(۱۱) ایضاً،ص ۱۷۴                       (۱۲) ایضاً ص ۱۷۶

(۱۳) رشید حسن خاں، ”جوش بحیثیت انشا پرداز“ مشمولہ جوش شناسی ،یادوں کی برات نمبر،مدیر ڈاکٹر ہلال نقوی، الفاظ فاؤندیشن ،کراچی،جون ۲۰۱۳ء،ص ۲۰

(۱۴) جوش ملیح آبادی ، یادوں کی برات ، قلمی نسخہ اور اس کے گم شدہ اوراق ، (مرتبہ ڈاکٹر ہلال نقوی) ،بک کارنر،جہلم ، ۲۰۱۳ء ص ۱۹۹      

(۱۵) خورشید علی خاں، ہمارے جوش صاحب،ذیشان کتاب گھر، کراچی ،۱۹۹۶ء ص ۱۰۴

(۱۶) جوش ملیح آبادی، یادوں کی برات،محولا بالا،ص ۱۷۔۱۸،ص۳۱۶

(۱۷) ڈاکٹر محمد اجمل، تحلیلی نفسیات (ترتیب خالد سعید)، بیکن بکس ، ملتان ،۲۰۰۹ء ،ص۱۷۶

(۱۸) جوش ملیح آبادی، یادوں کی برات،محولا بالا،ص ۳۰۲

(۱۹) ایضاً،ص ۶۲۹۔۶۳۰

(۲۰) کارل گستاو ژنگ،Man and His Symbols،اینکر پریس ،نیویارک، ۱۹۶۴ء،ص ۹۰

(۲۱) جوش ملیح آبادی، یادوں کی برات،محولا بالا،ص ۲۰۶

(۲۲) چارلس جی ناؤرٹ،Humanism and the Culture of Renaissance Europe،کیمبرج ، ۲۰۰۶ء،ص۸

(۲۳) جوش ملیح آبادی، یادوں کی برات،محولا بالا،ص ۲۱    

(۲۴) ایضاً،ص ۳۰۳                     (۲۵) ایضاً،ص ۲۹۳۔۲۹۴

(۲۶) ایضاً،ص ۷۳۲                     (۲۷) ایضاً،ص ۶۳۹

(۲۸) ڈاکٹر محمد اجمل، تحلیلی نفسیات (ترتیب خالد سعید)،محولا بالا، ص ۱۰۴

(۲۹) جوش ملیح آبادی، یادوں کی برات،محولا بالا،ص ۶۴۰

(۳۰) ڈیلن ایوانس،An Introductory Dictionary of Lacanian Psychoanalysis،روٹلیج، لندن، نیویارک ،۲۰۰۶،ص ۳۶۔۳۸

 

How to cite

Abbas Nayyer, N. (2022). یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, 90(1), 93–124. https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63202f5597004/page

Retrieved from https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63202f5597004/page

More citation formats
ACM SIG Proceedings
[1]Abbas Nayyer, N. 2022. یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE. 90, 1 (Sept. 2022), 93–124.
ACS Nano
(1)Abbas Nayyer, N. یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE 2022, 90 (1), 93–124.
ABNT
ABBAS NAYYER, Nasir. یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, v. 90, n. 1, p. 93–124, 13 Sept.2022.
Chicago (author-date)

            

                    
Harvard (Cite Them Right)

            

                
Abbas Nayyer, N. (2022) “یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں”, ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, 90(1), pp. 93–124. Available at: https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63202f5597004/page (Accessed: 10 May 2026).

            

                    
IEEE

            

                
[1]N. Abbas Nayyer, “یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں”, ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, vol. 90, no. 1, pp. 93–124, Sept. 2022, Accessed: May 10, 2026. [Online]. Available: https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63202f5597004/page

            

                    
MLA

            

                
Abbas Nayyer, Nasir. “یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں”. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, vols. 90, no. 1, Sept. 2022, pp. 93–124, https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63202f5597004/page.

            

                    
Turabian (full note bibliography)

            

                
Abbas Nayyer, Nasir. “یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں”. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE 90, no. 1 (September 13, 2022): 93–124. Accessed May 10, 2026. https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63202f5597004/page.

            

                    
Vancouver

            

                
1.Abbas Nayyer N. یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE [Internet]. 2022 Sept. 13 [cited 2026 May 10];90(1):93–124. Available from: https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63202f5597004/page

            

                    
AMA

            

                
1.Abbas Nayyer N. یادوں کی برات:نفسیاتی تناظرمیں. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE. 2022;90(1):93–124. Accessed May 10, 2026. https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63202f5597004/page

            

            






    Download citation
    Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
    BibTeX



                        

                        

                                

                        

                    

                

            


            

                

    
Author(s):



    

        

        
            
Nasir Abbas Nayyer

        
        Professor of Urdu
    

    
Institute of Urdu Language & Literature

    
Pakistan

    
            
    
    


    
Details:





    

        
        

            Type:
            Article
        

        

            Volume:
            90
        

        

            Issue:
            1
        

        

            Language:
            Urdu
        

        

            Id:
            63202f5597004
        

                

            Pages
            93 - 124
        

                        

            Published
            March 31, 2015
            
        

        
    


        

        

            Statistics
        

        

            

                
                

                        
    
                            
  • 
                                 157
                            
    • 
                            
  • 
                                 82
                            
    • 
                            
  • 
                                 81
                            
    • 
                        

                    

                
            

        

    

    
    

        
    

                

            

                Copyrights
            

            

                

                    
                    

                            Creative Commens International License
                        

                    
                

            

        

                Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.