Oriental College Magazine, Punjab University - Lahore
Logo

ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE

Principal Oriental College, University of the Punjab, Lahore
ISSN (print): 1991-7007
ISSN (online): 2789-4657

کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ

  • Muhammad Aslam Bhatti/
  • June 30, 2014
SUFIC ASPECTS IN HATIM'S VERSE AN ANALYTICAL STUDY
Keywords
خواجہ میر درد،شاہ حاتم، محی الدین ابن عربی، تصوف، مسلمان، وحدت الوجود، اقبال،صوفیانہ،دہلی، شاعری
Abstract

There are many poets of Urdu who employed mystical and metaphysical issues in their verse. Khawja Meer Dard's was an established example of such poetry. Shah Hatim had also written on the same topic. Hatim enjoyed a very high status among Urdu classical poets. He lived longer to compose poetry. He had written less or more on almost all aspects which made him distinguished among classical poets of Urdu. His poetic renditions are rich in mysticism like that of Khawja Meer Dard but with a different tone and tenor. At times it seems as if mystic colour especially oneness of God has been presented through various angles. This article deals with the mystic aspects found in Hatim's classical poetry along a comparison with Dard's.  

 

References

حوالہ جات

(۱) غلام حسین ذوالفقار‘ ڈاکٹر،(مرتب): دیوان زادہ ، مجلس ترقی ادب لاہور، دسمبر ۲۰۰۹ء، ص: ۱۶

(۲) اقتدار حسن ‘ ڈاکٹر، (مرتب): مخزن نکات، مطبوعہ لاہور، ۱۹۶۶ء، ص: ۶۰

(۳) غلام حسین ذوالفقار‘ ڈاکٹر، (مرتب):دیوان زادہ، لاہور، مجلس ترقی ادب، دسمبر ۲۰۰۹ء ، ص:۱۹۶

(۴) ایضاً ، ص: ۲۱۶            (۵) ایضاً ، ص: ۲۲۰                   (۶) ایضاً ، ص: ۷۱

(۷) ایضاً ، ص: ۸۴‘ ۷۵‘ ۸۵ (۸) ایضاً ، ص: ۹۹            (۹) ایضاً ، ص: ۱۱۵

(۱۰) ایضاً ، ص: ۱۲۱           (۱۱) ایضاً ، ص: ۱۱۸           (۱۲) ایضاً ، ص: ۱۲۶

(۱۳) ایضاً ، ص: ۱۳۲          (۱۴) ایضاً ، ص: ۱۲۱           (۱۵) ایضاً ، ص: ۱۲۹‘ ۱۳۱

(۱۶) ایضاً ، ص: ۱۸۸‘ ۱۸۹    (۱۷) ایضاً ، ص: ۲۰۶          (۱۸) ایضاً ، ص: ۲۱۸

(۱۹) ایضاً ، ص: ۱۸۵ (۲۰) ایضاً ، ص: ۱۳۴‘ ۱۳۶   (۲۱) ایضاً ، ص: ۱۴۸

(۲۲) ایضاً ، ص: ۱۵۰‘۱۷۰    (۲۳) ایضاً ، ص: ۱۷۹         (۲۴) ایضاً ، ص: ۲۰۸

(۲۵) ایضاً ، ص: ۲۱۹                   (۲۶) ایضاً ، ص: ۲۱۹‘ ۲۰۸‘ ۲۰۱       (۲۷) ایضاً ، ص: ۱۳۷‘ ۱۳۹‘ ۱۷۷

(۲۸) غلام حسین ذوالفقار‘ ڈاکٹر:شاہ حاتم حالات و کلام، لاہور، مکتبہ خیابان ادب، ۱۹۶۴ء ، ص: ۳۹

(۲۹) مصطفی خاں شیفتہ: گلشن بے خار، کراچی، اکیڈمی آف ایجوکیشن، ۱۹۶۲ء، ص: ۱۶۳

(۳۰) عبدالحئی سیّد حکیم، گل رعنا، لاہور، عشرت پبلشنگ ہاوٴس، ۱۹۶۴ء، ص: ۱۰۴

 

How to cite

Aslam Bhatti, M. (2022). کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, 89(2), 161–172. https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63521bbcf3501/page

Retrieved from https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63521bbcf3501/page

More citation formats
ACM SIG Proceedings
[1]Aslam Bhatti, M. 2022. کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE. 89, 2 (Oct. 2022), 161–172.
ACS Nano
(1)Aslam Bhatti, M. کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE 2022, 89 (2), 161–172.
ABNT
ASLAM BHATTI, Muhammad. کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, v. 89, n. 2, p. 161–172, 21 Oct.2022.
Chicago (author-date)

            

                    
Harvard (Cite Them Right)

            

                
Aslam Bhatti, M. (2022) “کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ”, ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, 89(2), pp. 161–172. Available at: https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63521bbcf3501/page (Accessed: 20 May 2026).

            

                    
IEEE

            

                
[1]M. Aslam Bhatti, “کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ”, ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, vol. 89, no. 2, pp. 161–172, Oct. 2022, Accessed: May 20, 2026. [Online]. Available: https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63521bbcf3501/page

            

                    
MLA

            

                
Aslam Bhatti, Muhammad. “کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ”. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE, vols. 89, nos. 2, Oct. 2022, pp. 161–172, https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63521bbcf3501/page.

            

                    
Turabian (full note bibliography)

            

                
Aslam Bhatti, Muhammad. “کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ”. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE 89, no. 2 (October 21, 2022): 161–172. Accessed May 20, 2026. https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63521bbcf3501/page.

            

                    
Vancouver

            

                
1.Aslam Bhatti M. کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE [Internet]. 2022 Oct. 21 [cited 2026 May 20];89(2):161–172. Available from: https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63521bbcf3501/page

            

                    
AMA

            

                
1.Aslam Bhatti M. کلامِ حاتم کے صوفیانہ پہلو ایک تجزیاتی مطالعہ. ORIENTAL COLLEGE MAGAZINE. 2022;89(2):161–172. Accessed May 20, 2026. https://ocm.pu.edu.pk/website/journal/article/63521bbcf3501/page

            

            






    Download citation
    Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
    BibTeX



                        

                        

                                

                        

                    

                

            


            

                

    
Author(s):



    

        

        
            
Muhammad Aslam Bhatti

        
        Lecturer in Urdu
    

    
Govt. Islamia College Civil Lines, Lahore

    
Pakistan

    
            
    
                            
  • 
                    
                    maslambhatti@gmail.com
                
    • 
                                    
        

    
    


    
Details:





    

        
        

            Type:
            Article
        

        

            Volume:
            89
        

        

            Issue:
            2
        

        

            Language:
            Urdu
        

        

            Id:
            63521bbcf3501
        

                

            Pages
            161 - 172
        

                        

            Published
            June 30, 2014
            
        

        
    


        

        

            Statistics
        

        

            

                
                

                        
    
                            
  • 
                                 166
                            
    • 
                            
  • 
                                 93
                            
    • 
                            
  • 
                                 94
                            
    • 
                        

                    

                
            

        

    

    
    

        
    

                

            

                Copyrights
            

            

                

                    
                    

                            Creative Commens International License
                        

                    
                

            

        

                Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.